Dlaczego warto założyć kompostownik w ogrodzie?
Kompostowanie to jedna z najprostszych i najbardziej ekologicznych metod przetwarzania odpadów organicznych. Zamiast wyrzucać resztki warzyw, skoszoną trawę czy liście, możemy zamienić je w wartościowy, naturalny nawóz bogaty w próchnicę. Kompostownik w ogrodzie to nie tylko oszczędność na nawozach, ale także poprawa struktury gleby, która staje się bardziej przepuszczalna i lepiej zatrzymuje wilgoć. Dla każdego właściciela domu to także realny wkład w redukcję odpadów trafiających na składowiska.
Jak zrobić kompostownik – wybór miejsca i konstrukcji
Zanim przystąpisz do budowy, wybierz odpowiednie miejsce. Powinno być zacienione, najlepiej w pobliżu źródła wody, ale nie bezpośrednio przy budynku mieszkalnym. Unikaj miejsc całkowicie nasłonecznionych – w suchym kompoście procesy rozkładu zachodzą wolniej.
Najprostszym rozwiązaniem dla początkujących jest kompostownik z palet. Cztery palety ustawione w kwadrat i spięte drutem lub śrubami tworzą stabilną, przewiewną konstrukcję. Możesz też kupić gotowy kompostownik z tworzywa sztucznego – jest szczelniejszy, ale wymaga regularnego napowietrzania. Wersja domowa z desek to z kolei klasyczne rozwiązanie, które możesz dopasować do wielkości ogrodu. Pamiętaj, że optymalna wielkość kompostownika to około 1-1,5 m³ – zapewnia to odpowiednią temperaturę do kompostowania.
Niezależnie od materiału, podstawą jest przewiewność – ściany muszą mieć szczeliny, a dno powinno być ziemne, aby dżdżownice i mikroorganizmy miały dostęp do kompostu. Unikaj betonowego podłoża.
Co wrzucać do kompostownika, a czego unikać?
Sukces kompostowania zależy od odpowiedniego doboru składników. Zasada jest prosta: mieszaj odpady wilgotne z suchymi. Poniżej znajdziesz szczegółowy podział.
- To, co możesz kompostować (zielone): obierki warzyw i owoców, resztki sałaty, fusy z kawy i herbaty, skorupki jaj (rozdrobnione), świeżo skoszona trawa, chwasty bez nasion, rozdrobnione gałązki, liście, słoma, trociny (nieimpregnowane).
- To, czego unikać: resztki mięsa i ryb (przyciągają gryzonie i wydzielają nieprzyjemny zapach), nabiał, tłuszcze, olej, popiół z węgla, kości, odchody zwierząt domowych, chwasty z dojrzałymi nasionami, rośliny chore (np. z mączniakiem).
Ważne jest, aby nie wrzucać zbyt dużej ilości jednego rodzaju odpadów. Na przykład nadmiar trawy spowoduje, że kompost zacznie gnić i będzie cuchnął. Aby temu zapobiec, każdą warstwę trawy przykryj suchymi liśćmi lub rozdrobnionymi gałęziami. Dobry kompostownik powinien być układany na przemian: warstwa sucha (brązowa) i warstwa mokra (zielona).
Pamiętaj też o regularnym napowietrzaniu – przynajmniej raz na 2-3 tygodnie przemieszaj zawartość widełami lub specjalnym mieszadłem. Dzięki temu proces rozkładu będzie szybszy, a kompost nie będzie wydzielał przykrego zapachu. Wilgotność powinna przypominać wyciśniętą gąbkę – jeśli jest za sucho, podlej kompost wodą; jeśli za mokro, dodaj suchych gałęzi lub kartonu.
Gotowy kompost poznasz po ciemnobrązowym kolorze, przyjemnym ziemistym zapachu i sypkiej strukturze. Zwykle trwa to od 3 do 6 miesięcy w sezonie letnim. Możesz go używać do nawożenia warzyw, kwiatów, trawnika, a także jako ściółkę pod drzewa i krzewy.